پتروژنز گارنت – ملانیت ‌ها در مونزودیوریت‌های جنوب غرب جندق (شمال غرب خرد قاره شرق-ایران مرکزی)

احمد جمشیدزایی¹، خدیجه خلیلی^2*، قدرت ترابی³

¹ دانش آموخته دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

² استادیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نويسنده مسئول)  khalilikhadijeh@pnu.ac.ir

³ استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه  اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

استوک مونزودیوریتی گدارسیاه با سن ائوسن زیرین در جنوب غربی شهر جندق (شمال شرق اصفهان) و شمال غربی خرد قاره شرق- ایران مرکزی قرار دارد. کانی‌های اصلی تشکیل دهنده این مونزودیوریت‌ها پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیم، کلینوپیروکسن، فلوگوپیت و گارنت است که در زمینه‌ای ریز بلور از فلدسپار قرار گرفته‌اند. بافت اصلی این سنگ‌ها گرانولار، پورفیریتیک و پوئیکلیتیک است. در برخی موارد، این نمونه ها حاوی بلورهای شکل‌دار تا نیمه شکل‌دار گارنت می باشند که ادخال‌هایی از کلینوپیروکسن آذرین و کانی‌های زمینه شامل فلدسپار وگرافیت در آن ها دیده می شود. این گارنت‌ها از نوع آندرادیت غنی از تیتیان، و ملانیت کلسیم دار از سری محلول جامد آندرادیت-گروسولار است. الگوی منطقه‌بندی شیمیایی در گارنت‌های مورد بررسی تأیید می نماید که این کانی‌ها دارای منشاء غیرماگمایی و از نوع دگرگونی هستند. وجود منطقه‌بندی شیمیایی ناپیوسته و الگوی تغییرات اعضای پایانی این گارنت‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها در شرایط عدم تعادل همراه با تغییر در شرایط اکسیداسیون محیط تشکیل شده اند. وجود درشت بلورهای شکل‌دارگارنت با ادخال‌هایی از کلینوپیروکسن‌های آذرین، اسکاپولیت حاصل از تجزیه پلاژیوکلازها و فلوگوپیت‌هایی با منشاء دگرگونی در مونزودیوریت‌های مورد مطالعه نشان می‌دهد که گارنت‌های مورد بررسی دارای منشاء دگرگونی متاسوماتیک هستند و به خرج کلینوپیروکسن‌های آذرین تشکیل شده‌اند. تمام شواهد ژئوشیمیایی و پتروگرافی گارنت‌های مورد مطالعه تأیید می‌نماید که در اثر نفوذ توده مونزودیوریتی گدارسیاه با سن ائوسن زیرین، در رسوبات آهکی (دولومیتی) کربونیفر، اندواسکارن یا اسکارن واکنشی تشکیل شده است که در مقیاس میلیمتری در بررسی‌های میکروسکوپی به خوبی قابل تشخیص است.

واژه های کلیدی: پتروژنز،  ملانیت- گارنت­، مونزودیوریت، اندواسکارن، جندق، خرد قاره شرق- ایران مرکزی